Blog

Is VvE verduurzamen verplicht? Wat zegt de wet?

Er is op dit moment geen algemene wettelijke verplichting voor VvE’s om te verduurzamen. Dat klinkt geruststellend, maar het beeld is genuanceerder. Afhankelijk van het type gebouw, het gebruik en het geldende overheidsbeleid gelden er al wél concrete verplichtingen of komen die eraan. Dit artikel legt per wet en regeling uit wat nu al geldt, wat eraan komt en wat dit betekent voor jouw VvE.

Er bestaat nog geen algemene verduurzamingsverplichting voor VvE’s in Nederland
Wel gelden er al verplichtingen voor specifieke gebouwtypen, zoals kantoren met de energielabel C-verplichting
Voor woningen komen er via het Nationaal Isolatieprogramma en het klimaatbeleid steeds meer indirecte verplichtingen
De splitsingsakte en het MJOP bepalen mede wat een VvE intern verplicht is
Vroeg starten geeft voordelen: subsidies voor VvE’s zijn beschikbaar, maar niet onbeperkt

Geen algemene verplichting, maar ook geen vrijblijvendheid

Juridisch gezien bestaat er geen nationale wet die VvE's verplicht tot verduurzaming van woningen. Er is geen specifieke bepaling in de Wet op de Appartementsrechten of in het Burgerlijk Wetboek die dat afdwingt. Tegelijkertijd zijn er Europese en nationale klimaatverplichtingen die steeds sterker doorwerken naar de gebouwde omgeving. Die raken vooralsnog primair individuele eigenaren en verhuurders, niet VvE's als rechtspersoon op basis van één specifieke wet.

"Niet verplicht" betekent echter niet dat er geen urgentie is. Gemeenten kunnen via omgevingsplannen voorwaarden stellen aan energieprestaties van gebouwen. Financiering en SVVE-subsidie zijn beschikbaar, maar de SVVE loopt tot en met 31 december 2030. Een VvE die te lang wacht, riskeert niet alleen hogere kosten later, maar ook het mislopen van subsidie die nu nog beschikbaar is.

Wat is er al wél wettelijk geregeld?

Energielabel C-verplichting voor kantoren

Voor kantoorgebouwen geldt wél een concrete wettelijke verplichting. Kantoren met een gebruiksoppervlak van meer dan 100 m² moeten sinds 1 januari 2023 beschikken over minimaal energielabel C. Wie dat niet haalt, mag het pand niet meer als kantoor gebruiken. Dit geldt ook voor gemengde VvE-gebouwen waar sprake is van kantoorruimten. Als jouw VvE een dergelijk gebouw beheert, is dit dus geen keuze maar een harde eis.

De overheid heeft aangekondigd dat de labelverplichting voor kantoren in de toekomst verder wordt aangescherpt. In 2030 zou label A de norm moeten worden. Dat geeft VvE’s met commerciële ruimten een concreet tijdpad om rekening mee te houden in het MJOP.

Nationaal Isolatieprogramma en indirecte verplichtingen voor woningen

Voor woningen ligt het genuanceerder. Het Nationaal Isolatieprogramma van de rijksoverheid richt zich op het isoleren van slecht geïsoleerde woningen, met name in kwetsbare wijken. Gemeenten ontvangen hiervoor middelen en kunnen bewoners actief benaderen. Op dit moment gaat het nog om stimulering, niet om dwang. Maar de richting is duidelijk: de overheid verwacht dat woningbezitters, ook binnen VvE’s, stappen zetten richting betere isolatie.

Daarnaast werkt de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) door naar Nederland. Deze richtlijn schrijft voor dat lidstaten een plan opstellen om hun gebouwenbestand stapsgewijs te verbeteren. De precieze nationale uitwerking is nog in ontwikkeling, maar het signaal is helder: woningen met een laag energielabel komen steeds meer onder druk te staan.

Wat zeggen de splitsingsakte en het MJOP?

Naast de publiekrechtelijke regelgeving bepalen ook de interne documenten van de VvE wat er mogelijk of verplicht is. De splitsingsakte legt vast hoe de VvE is georganiseerd en welke besluiten welke meerderheid vereisen. Sommige aktes bevatten bepalingen over onderhoud en kwaliteit van het gebouw die indirect relevant zijn voor verduurzaming.

Het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) speelt een andere rol. Het MJOP is geen juridische verplichting tot verduurzaming, maar het moment waarop onderhoud gepland staat, is het logische moment om verduurzamingsmaatregelen te koppelen. Een VvE die haar MJOP verrijkt tot een Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMJOP) koppelt onderhoudsmomenten aan energiebesparende maatregelen en voorkomt dubbele kosten. Een strategisch verduurzamingsadvies helpt om die koppeling goed te maken.

Wat betekent dit voor jouw VvE in de praktijk?

De wet dwingt jouw VvE op dit moment niet tot verduurzaming van woningen, maar de omstandigheden maken vroeg handelen verstandig. Drie redenen waarom:

Ten eerste lopen subsidies niet oneindig door. De SVVE biedt tot 75% vergoeding op in aanmerking komende advies- en onderzoekskosten (bron: RVO), maar de regeling stopt in 2030. Ten tweede worden energieprestatie-eisen voor gebouwen stap voor stap aangescherpt, zowel vanuit Europa als vanuit nationale wetgeving. Ten derde zijn er praktische voordelen: wie verduurzaming combineert met gepland onderhoud, bespaart op kosten en beperkt overlast voor bewoners.

Voor VvE’s met kantoorruimten of gemengd gebruik is de urgentie concreter. Daar gelden al harde eisen die je niet kunt negeren.

Hoe bereid je je VvE voor op komende regelgeving?

Verduurzaming vraagt om besluitvorming via de ALV, draagvlak bij leden en kennis van subsidieregelingen. Dat is voor een vrijwillig bestuur geen kleine opgave. Een procescoördinator verduurzaming neemt de regie op zich: van het eerste energiemaatwerkadvies tot de aanbesteding en het toezicht tijdens uitvoering. Dat geeft het bestuur overzicht zonder dat het zelf alle details hoeft bij te houden.

Begin met een helder beeld van de huidige situatie. Wat is het energielabel van het gebouw? Welke maatregelen liggen voor de hand? Welke subsidies zijn van toepassing? Die vragen beantwoord je met een energiemaatwerkadvies als vertrekpunt. Daarna weet je wat er realistisch mogelijk is, wat het kost en hoe je de ALV meekrijgt.

Moet een VvE wettelijk verduurzamen?

Op dit moment bestaat er geen algemene wettelijke verplichting voor VvE’s om woningen te verduurzamen. Voor kantoorruimten geldt wél de energielabel C-verplichting die al van kracht is. Voor woningen werkt de overheid aan aanscherping van energieprestatie-eisen, maar concrete wettelijke verplichtingen voor woon-VvE’s zijn er nog niet.

Wat is de energielabel C-verplichting voor kantoren?

Kantoorgebouwen met meer dan 100 m² gebruiksoppervlak moesten per 1 januari 2023 beschikken over minimaal energielabel C. Halen ze dat niet, dan mogen ze niet meer als kantoor gebruikt worden. VvE’s met kantoorruimten hebben hier direct mee te maken.

Welke subsidies zijn beschikbaar voor VvE-verduurzaming?

De SVVE (Subsidieregeling Verduurzaming VvE’s) biedt tot 75% vergoeding op in aanmerking komende advies- en onderzoekskosten. De regeling loopt tot en met 31 december 2030. Meer informatie over de subsidiemogelijkheden voor VvE’s vind je op de website van RVO en via de subsidiepagina van Verduurzaming Optimaal.

Wat doet de EPBD voor Nederlandse VvE's?

De Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) verplicht lidstaten om een plan op te stellen voor verbetering van het gebouwenbestand. Nederland werkt aan de nationale uitwerking. Op dit moment zijn er nog geen directe verplichtingen voor woon-VvE’s vanuit deze richtlijn, maar de lijn is duidelijk: gebouwen met een laag energielabel komen steeds meer onder druk te staan.

Misschien ook interessant